คลื่นสึนามิในอันดามัน
โดย อดิศร ฟุ้งขจร
เมื่อห้าปีก่อนมีการพูดถึงคลื่นซึนามิในทะเลอันดามันอย่างกว้างขวาง
นักวิชาการส่วนใหญ่คิดว่ามีโอกาสเกิดขึ้นน้อยมาก
ผู้หลักผู้ใหญ่ที่ออกมาพูดเรื่องนี้ก็มักโดนโจมตีจนเกือบเสียรังวัดเพราะเสียงสนับสนุนน้อยกว่า
อย่างไรก็ตาม เช้าวันที่ 26
ธันวาคม 2547 เวลา 07.58 น.
(เวลาประเทศไทย)
ได้เกิดแผ่นดินไหวบริเวณตอนเหนือของเกาะสุมาตรา
ประเทศอินโดนีเซีย มีขนาดถึง 9.0
ริคเตอร์ ตามด้วยคลื่นซึนามิ (Tsunami)
ที่ถาโถมเข้าทำลายชีวิตและทรัพย์สินผู้คนในประเทศไทยไปนับร้อยนับพันราย
ยังไม่นับผู้เคราะห์ร้ายจากประเทศอื่นอีกนับพันนับหมื่นราย
แสดงว่าแผ่นดินไหวในทะเลอันดามันก่อให้เกิดคลื่นซึนามิได้อย่างไม่ต้องสงสัยอีกต่อไป
Tsunami
คลื่นซึนามิ:
คลื่นในทะเลที่มีช่วงคลื่นยาวประมาณ
80 ถึง 200
กม.เกิดจากความสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวหรือแผ่นดินถล่ม
หรือภูเขาไฟระเบิดที่พื้นท้องมหาสมุทรซึ่งห่างจากตำบลที่เกิดเป็นพัน
ๆ กิโลเมตร
โดยไม่มีลักษณะผิดสังเกต
เพราะมีความสูงเพียง 30 ซม.
เคลื่อนที่ด้วยความเร็วประมาณ 600
ถึง1,000 กิโลเมตร ต่อชั่วโมง
เรือที่แล่นผ่านคลื่นนี้จะได้รับความสั่นสะเทือน
ทำให้เรือโคลงอย่างแรง
มีเสียงดังเหมือนเสียงปืนใหญ่หรือเสียงฟ้าผ่าติดตามมา
ทำให้คนประจำเรือเข้าใจว่าเรือเกยหินใต้ทะเล
ถ้าคลื่นเคลื่อนตัวผ่านที่ตื้นจะเพิ่มความสูงขึ้นอย่างรวดเร็วประมาณ
15 เมตร
ก่อให้เกิดอันตรายแก่มนุษย์และสิ่งก่อสร้างในบริเวณชายหาดนั้น
ๆ ชื่อนี้มาจากภาษาญี่ปุ่น
บางที่เรียกว่า tsunami ก็มี
มีความหมายเหมือนกับ seismic sea wave, earth sea wave
และ seismic surge
(พจนานุกรมศัพท์ธรณีวิทยา 2530 หน้า
123)
จากคำจำกัดความดังกล่าวแสดงว่า
ถ้าเราทราบความเร็วของคลื่นซึนามิ
ย่อมทำให้สามารถคาดหมายระยะเวลาที่คลื่นใช้ในการเดินทางถึงชายฝั่ง
ตัวแปรที่ใช้ในการหาความเร็วได้แก่ความลึกของทะลกับอัตราเร่งอันเนื่องจากแรงโน้มถ่วงของโลก
โดยที่
 เมื่อ
v เป็นความเร็วของคลื่นซึนามิ h
เป็นความลึกของทะเล และ g
เป็นอัตราเร่งอันเนื่องจากแรงโน้มถ่วงของโลก
ตารางต่อไปนี้แสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างความลึกของทะเลและความเร็วของคลื่นซึนามิ
ตาราง
ความสัมพันธ์ระหว่างความลึกของทะเลและความเร็วของคลื่นสึนามิ
ความลึก (เมตร)
ความเร็ว (กิโลเมตร/ชั่วโมง)
10
36.60
20
50.35
30
61.66
40
71.20
50
79.61
100
112.58
200
159.22
400
225.17
800
318.43
1000
356.02
1500
436.03
2000
503.49
2500
562.91
3000
616.64
3500
666.05
4000
712.04
4500
755.23
5000
796.08
5500
834.94
6000
872.06
6500
907.67
7000
941.93
7500
975.00
8000 1006.97
8500 1037.96
9000 1068.05
9500 1097.32
10000 1125.83
รูปแบบการเกิดซึนามิ
(Tsunami)
ในทะเลอันดามันอันเนื่องจากแผ่นดินไหวเกาะสุมาตรา
คลื่นแผ่นดินไหวเกาะสุมาตรา
ประเทศอินโดนีเซีย วันที่ 26
ธันวาคม 2547 เวลา 07.58 น.
(เวลาประเทศไทย)
ตรวจวัดโดยสถานีตรวจแผ่นดินไหวเชียงใหม่
ศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคเหนือ
กรมอุตุนิยมวิทยา
เมื่อ 121
ปีก่อนได้เกิดคลื่นซึนามิบริเวณเดียวกันนี้มาแล้ว
ครั้งนั้นมีสาเหตุมาจากภูเขาไฟระเบิด
ทำให้มีผู้เสียชีวิตไปราว 36,000 คน
เมื่อเหตุการณ์ได้พิสูจน์ชัดเจนเช่นนี้แล้ว
จึงถึงเวลาที่จะพิจารณาถึงโครงข่ายสถานีตรวจแผ่นดินไหวให้หนาแน่นยิ่งขึ้น
เพื่อเป็นข่ายเฝ้าระวังเหตุการณ์ที่อาจเกิดขึ้นอีก
แม้ใครจะว่าวัวหายล้อมคอกก็ดีกว่าปล่อยให้วัวหายซ้ำแล้วซ้ำเล่า
นอกจากนี้
อาจมีการสร้างแนวกันคลื่นทะเลและติดตั้งระบบเตือนภัยคลื่นซึนามิเพื่อป้องกันหรือลดความรุนแรงของคลื่นยักษ์ที่อาจเกิดขึ้นอีกในอนาคต
|
