สถานการณ์ชุมชนชายฝั่งอันดามัน
1.
ชุมชนชายฝั่งทะเลอันดามันส่วนใหญ่เป็นชุมชนมุสลิมเชื้อสายมาลายู
รองลงมาเป็นชุมชนที่นับถือศาสนาพุทธ
และชุมชนชาวเลชนเผ่า มอแกน
และอูรักลาโว้ย ใน 6
จังหวัดอันดามันมีชุมชนชาวประมงพื้นบ้านตลอดแนวชายฝั่งและเกาะ
รวม 418 ชุมชน
2.
ความสูญเสียของชุมชนชายฝั่งจากคลื่นยักษ์ในเหตุการณ์วันที่
26 27 ธันวาคม 2547
จำแนกลักษณะผลกระทบที่เกิดขึ้นได้สองระดับ
ได้แก่
ชุมชนที่ประสบความสูญเสียอย่างหนักในระดับวิกฤติกล่าวคือ
เป็นชุมชนที่บ้านพังทั้งหมู่บ้าน
เรือและเครื่องมือประมงเสียหายเกือบทั้งหมด
หรือชนทะเลกลุ่มน้อยประกอบด้วย
มอแกน และอูรักลาโว้ย
และชุมชนที่ประสบปัญหาในระดับบ้านพังบางหลัง
เรือและเครื่องมือประมงเสียหาย
และที่นา แปลงผักเสียหาย
3.
ชุมชนที่ประสบปัญหาในระดับวิกฤติจำนวน
30 หมู่บ้าน ประกอบด้วย บ้านบางเบน
บ้านอ่าวเคย บ้านหน้านอก
บ้านทะเลนอก บ้านทบเหนือ
บ้านแพกำพวน จังหวัดระนอง ชุมชน 4
หมู่บ้านในเกาะระ เกาะพระทอง
ชุมชน 4 หมู่บ้านที่เกาะคอเขา
บ้านปากเตรียม บ้านน้ำเค็ม ชุมชน
2 หมู่บ้านที่แหลมปะการัง
และชุมชนในทับละมุ จังหวัดพังงา
ชุมชนมอแกนและอูรักลาโว้ย 3 ชุมชน
ที่หาดราไวย์ สะปำ และสิเหร่
จังหวัดภูเก็ต ชุมชนอูรักลาโว้ย 2
ชุมชนในหมู่เกาะพีพี
และบ้านสังกาอู้ บ้านหัวแหลม
เกาะลันตา จังหวัดกระบี่
บ้านเกาะมุกต์ จังหวัดตรัง
บ้านบ่อเจ็ดลูก และ 2
หมู่บ้านในเกาะสาหร่าย
จังหวัดสตูล
4.
ชุมชนที่ประสบปัญหาในระดับรองลงมาที่สามารถสำรวจได้ในระยะต้นนี้มีจำนวน
124 ชุมชน ใน 6
จังหวัดชายฝั่งอันดามัน
5.
สรุปความสูญเสียของชุมชนชาวประมงพื้นบ้านจากการสำรวจพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบเร่งด่วน
186 หมู่บ้าน 18 อำเภอ 1 กิ่งอำเภอ ใน 6
จังหวัด ชายฝั่งทะเลอันดามัน
ผู้เสียชีวิต 272 คน สูญหาย 26 คน
(ไม่รวมข้อมูลน้ำเค็ม เขาหลัก
เกาะพีพี
ซึ่งผู้เสียชีวิตและผู้สูญหายยังอยู่ในช่วงการกู้ภัย
ประมาณเบื้องต้นจังหวัดพังงาผู้เสียชีวิต
4,900 คน สูญหาย 6,000 คน)
บ้านพังทั้งหลัง 715 หลัง
พังบางส่วน 120 หลัง
ทรัพย์สินในบ้านเรือนเช่น
เครื่องครัว เครื่องเรือน
เสียหายจำนวนมาก
เรือพร้อมเครื่องยนต์ 2,477 ลำ
เครื่องมือการปะมง เช่น อวนปู
ลอบปลาหมึก จำนวน 37,377 ชุด กะชังปลา
กะชังหอย จำนวน 15,534 กะชัง
6.
เมื่อเกิดเหตุการณ์วันที่ 26
ธันวาคม 2547
องค์กรพัฒนาเอกชนที่ทำงานพัฒนาร่วมกับชุมชนชายฝั่ง
อันดามันอยู่เดิม
ได้แบ่งทีมงานลงประจำพื้นที่
วันที่ 26 ธันวาคม 2547 วันที่
4มกราคม 2548
เป็นช่วงเวลาของการหลบภัย
การค้นหาผู้สูญหาย
การทำพิธีศพตามศาสนา
การตั้งเพิงพักชั่วคราว
การประสานงานกับหน่วยงานต่างๆเพื่อบรรเทาทุกข์เบื้องต้นด้านอาหาร
และสุขภาพ
รวมทั้งการสำรวจความสูญเสียที่เกิดขึ้น
วันที่ 28 ธันวาคม 2547
องค์กรพัฒนาเอกชนและองค์กรสาธารณประโยชน์ในภาคใต้ร่วมกับองค์กรพัฒนาเอกชนในส่วนกลางและภาคต่างๆ
ได้ร่วมจัดตั้ง
เครือข่ายความร่วมมือฟื้นฟูชุมชนชายฝั่งอันดามัน
เพื่อระดมพลังการทำงานร่วมกัน
ปัจจุบันสถานการณ์ของชุมชนชายฝั่งในหลายพื้นที่อยู่ในสภาวะตั้งหลักได้แล้ว
หลายชุมชนได้จัดตั้งคณะกรรมการหรือใช้องค์กรชุมชนเดิมที่มีอยู่เป็นองค์กรหลักในการประสานการบรรเทาทุกข์
จัดระบบเพื่อซ่อมแซมเรือ
เครื่องยนต์
เครื่องมือการประมงเพื่อเริ่มต้นอาชีพใหม่
และเริ่มต้นหารือเพื่อวางแผนฟื้นฟูชุมชน
ในส่วนจังหวัดพังงาโดยเฉพาะบ้านน้ำเค็มซึ่งประสบความสูญเสียชีวิตและมีผู้สูญหายจำนวนมาก
ชุดอาสาสมัครของเครือข่ายได้ร่วมกับทางราชการจัดทำเพิงพักชั่วคราว
และสนับสนุนการทำงานของหน่วยค้นหาผู้สูญหาย
และผู้เสียชีวิต
ด้วยการช่วยจัดระบบข้อมูลผู้เสียชีวิตเพื่อญาติจะค้นหาและนำไปประกอบพิธีทางศาสนาได้
จัดทำข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับรูปพรรณ
และลักษณะพิเศษของผู้สูญเสีย
ปัจจุบันจุดตรวจสอบข้อมูลผู้เสียชีวิตและผู้สูญหายสามารถตรวจสอบได้ที่
วัดย่านยาว จังหวัดพังงา |